Gover - polityka w sieci

Interpelacja nr 10945 minister edukacji narodowej

27-08-2009

Interpelacja w sprawie ciężkich uczniowskich tornistrów

Szanowna Pani Minister! Od wielu lat problem zbyt ciężkich uczniowskich tornistrów skupia uwagę wielu środowisk. Zainteresowani są sprawą rodzice, nauczyciele, lekarze. Z początkiem każdego roku szkolnego szeroko zajmują się tym media.

Rzecznik praw dziecka już czterokrotnie zwracał się w tej sprawie do ministra edukacji narodowej, wyrażając tym samym troskę o zdrowie dziecka i jego pełny, harmonijny rozwój.

Dało to pewne praktyczne efekty. Na pochwałę zasługują takie działania, jak:

- równomierne obciążenie zajęciami w poszczególnych dniach tygodnia oraz różnicowanie zajęć w każdym dniu,

- właściwy wybór przez nauczyciela programu nauczania,

- inicjatywy podejmowane przez rady rodziców w celu umożliwienia, zwłaszcza młodszym uczniom, pozostawiania w szkole części przyborów lub podręczników (zakup szafek, zakup dodatkowych kompletów podręczników, z których uczniowie mogą korzystać w szkole),

- zakup podręczników elektronicznych (działania podjęte w mijającym roku szkolnym przez śląskiego kuratora oświaty),

- wsparcie rodziców przy pakowaniu tornistra przez dziecko (w klasach I-III).

Jednak każde z tych działań, mające charakter lokalnego zainteresowania rozwiązaniem problemu, napotyka na podstawowe bariery, które stanowią względy finansowe i lokalowe szkół. W głównej mierze to właśnie one nie pozwalają na realizację wszystkich słusznych pomysłów.

Należy nadmienić, że wielokrotne apele, kierowane do wydawców już przez panią minister Krystynę Łybacką, poskutkowały przyjęciem konkretnych rozwiązań, przede wszystkim w odniesieniu do dzieci najmłodszych - uczniów klas I-III. Okładki produkowanych podręczników mają najczęściej charakter broszurowy, nie zwiększają nadmiernie ich wagi. Podręczniki są opracowywane w postaci niewielkiej objętości zeszytów, przeznaczonych na jeden lub dwa miesiące nauki.

Niestety brak takich rozwiązań w klasach starszych. Wystarczy dokładnie obejrzeć komplet podręczników przeznaczonych np. dla klasy piątej szkoły podstawowej czy klasy drugiej gimnazjum, by stwierdzić, że przyjęta przez Państwową Inspekcję Sanitarną dopuszczalna masa 3 kg (jako dopuszczalny ciężar tornistrów/plecaków noszonych przez uczniów klas I-III oraz dla dziewcząt, które nie ukończyły jeszcze 16 lat) i 5 kg (jako dopuszczalny ciężar plecaków noszonych przez chłopców poniżej 16. roku życia) - zostaną przekroczone.

Każdy z podręczników liczy zazwyczaj ok. 200 lub nawet powyżej 200 stron, a ich uzupełnieniem są jeszcze zeszyty ćwiczeń, z których uczniowie korzystają podczas lekcji. Należy dodać, że masa i objętość podręczników przygotowanych przez różnych wydawców są bardzo podobne. Ponadto starsi uczniowie nie mają na ogół możliwości pozostawiania przyborów na terenie szkoły, w związku z czym ich plecaki są cały czas bardzo ciężkie.

Być może rozwiązanie polegające na przygotowywaniu kilku cieńszych podręczników zamiast jednego, grubego jest zasadne także w odniesieniu do uczniów starszych.

W Polsce nie ma żadnych przepisów normujących masę noszonych przez dzieci tornistrów/plecaków. Dlatego konieczne jest wprowadzenie regulacji, która określałaby dozwolony ciężar, z uwzględnieniem wieku oraz płci dziecka.

Ustalenie norm zobligowałoby wszystkich, którzy mają obowiązek dbać o bezpieczne i higieniczne warunki nauki, a także tych, którzy dostosowują otoczenie do potrzeb i możliwości dziecka (w tym wydawców), do tworzenia rozwiązań niezagrażających jego zdrowiu, a także nienarażających go na konsekwencje w postaci m.in. wad postawy.

Czy MEN podjęło działania zmierzające do rozwiązania powyższego problemu?

Z wyrazami szacunku

Poseł Ewa Wolak

Wrocław, dnia 20 lipca 2009 r.